Ekologiczne korzenie sikhizmu: w obronie Matki Ziemi

    Tej zimy u stóp Himalajów, w ogrodach Naulakha Bagh w Kiratpur Sahib, w Pendżabie (stan w Indiach) zasadzono siedemdziesiąt nowych, leczniczych roślin. Kiedy sędziwe palce odgarniały ziemię, aby zrobić miejsce młodym drzewkom, ta grupa starszyzny sikhów, w historycznym regionie sikhów, jakim jest Pendżab, wznowiła wiekową tradycję sadzenia roślin istotnych z kulturowej perspektywy.

To właśnie na tej ziemi pięć wieków wcześniej siódmy guru sikhów, Guru Har Rai Ji, założył rezerwat przyrody i posadził kwiaty, lecznicze zioła oraz drzewa owocowe. Według sikhijskiej tradycji ten wysiłek stworzył zdrowe środowisko, przyciągające ptaki i zwierzęta do miasta, zamieniając je w idylliczne miejsce do życia. Naulakha Bagh stało się sławne dzięki dużej różnorodności rzadkich leczniczych ziół. Nawet cesarz Shah Jahan poszukiwał u Guru Har Rai Ri leków, aby uzdrowić swojego syna, Dara Shikoh.

Aby uczcić tradycję sikhów polegającą na ochronie ‘Mata Dhatat’ (Matki Ziemi), wierni w trzeci tydzień marca obchodzą „Sikh Vatavaran Diwas’ (Dzień Środowiska), który odpowiada kalendarzowemu Nowemu Rokowi. Obchody Dnia Środowiska mają miejsce na sześciu kontynentach i w tym roku składały się łącznie z 1.500 projektów sikhów polegających na ochronie naszej planety: poprzez sadzenie drzew i dystrybucję młodych drzewek, prowadzenie projektów dotyczących ochrony wody, a także instalacji do wykorzystania energii słonecznej, warsztatów na temat organicznej uprawy ziemi, jak również przeprowadzanie przyrodniczych marszy ulicami i wioskami. Wszystkie te obchody są inspirowane nauką sikhów, która rozpoznaje boską siłę w przyrodzie.

Święta Ziemia w tradycji sikhów

Tradycja sikhów podkreśla świętość ziemi. Nauki sikhów są zawarte w Gutu Granth Sahib, zbiorze pism sikhijskich guru (1469-1708) opisujących powszechną boską obecność. Sikhowie czczą Guru Granth Sahib jako ich ponadczasowego Guru i nauczyciela.

Jak opisano w Guru Granth Sahib, podstawa ekologicznej tradycji Sikhów spoczywa w zrozumieniu, że Stwórca (‘Qadir’) i Stworzenie (‘Qudrat’) są Jednym. Boskość wypełnia całe życie, jest nieodłącznie zawarta i manifestuje się w stworzeniu, jakie widzimy wokół nas, od wiatru, który wieje poprzez lądy i na niebie, do wody, która przepływa poprzez rzeki i morza, do lasów i pól, dzięki którym ludzie mają pokarm i schronienie, a także do wszystkich stworzeń na lądzie i w morzu, które dzięki ziemi mają pożywienie. Guru sikhów uczył, że nie ma dwoistości pomiędzy tym, co sprawia, że kwiat rośnie a płatkami kwiatu, który możemy dotknąć i poczuć naszymi palcami.

Guru sikhów także odnoszą się do ziemi jako ‘Dharamsaal’, religijnego sanktuarium, gdzie osiąga się zjednoczenie z Bóstwem. Guru Nanak opisuje to w porannej recytacji dla sikhów znanej jako Jap Ji, wypowiadanej pośród rytmów Stworzenia, zmieniających się pór roku, powierza, wody i ognia, Stwórcy który stworzył ziemię jako dom dla ludzi, aby zrozumieli i realizowali ich boskość w tym świecie.

Pisma guru sikhów są także bogatym zbiorem na temat różnorodności ekosystemów południowej Azji. W Guru Granth Sahib ptaki i drzewa są użyte w szczególności po to, aby opisać metaforyczny związek pomiędzy uczniem a Bóstwem. Tradycyjne ptaki jak paw, flaming, jastrząb, kukułka, słowik, żuraw, łabędź, sowa i ptaki śpiewające oraz drzewa takie jak banyan, figowiec, drzewo sandałowe z Pendżabu są używane w metaforach Guru razem z wieloma innymi gatunkami. Ta różnorodność życia afirmuje boski prąd twórczy poprzez lądy, wodę i niebo.

Takie rozumienie wszechświata jest zakorzenione w ideale Khalsa (wspólnota sikhów, którzy przeszli inicjację), słowie, które oznacza również ‘najwyższy’ organ sikhów, który zobowiązuje się do ochrony tych ze wspólnoty, którzy najbardziej potrzebują pomocy oraz wzywa mocno do sprawiedliwości środowiskowej.

Ścieżka przed nami

Wyzwanie, które na nas spoczywa jest ogromne i niesie za sobą dużą odpowiedzialność za ludzkie powodzenie i przetrwanie naszej planety. Codzienne raporty pokazują ciężar kryzysu ekologicznego stojącego przed nami. Czy w związku z tym ta duchowa tradycja, która ma kilka wieków, może w dzisiejszych czasach sprostać testowi?.

Jako przykład weźmy kryzys ekologiczny, który dotyka także Pendżab, region gdzie zamieszkuje 25 milionów sikhów. Pendżab był poligonem doświadczalnym Zielonej Rewolucji, której celem było zwiększenie produkcji żywności dla części kontynentu w latach sześćdziesiątych XX wieku, ale nie bez poważnego zniszczenia ekologicznej bazy regionu. Ta niegdyś kwitnąca, aluwialna kraina ziemi uprawnej, przeplatanej łąkami i pastwiskami, lasami, mokradłami oraz rzekami, zajmuje teraz bardzo niskie miejsce w państwowych rankingach środowiskowych. Z powodu niekontrolowanego popytu na bogactwa naturalne, obecnie region ten cierpi na dotkliwą erozję gleby i systemów wodnych, a także odczuwa ogromne straty w zakresie różnorodności ekosystemów oraz cierpi z powodu zanieczyszczeń pochodzących z zakładów przemysłowych, które pozbywają się substancji rakotwórczych spuszczając je do cieków wodnych.

Ruch EkoSikhów zrodził się z wizji, że przesłanie guru sikhów jest naprawdę istotne w naszych czasach i że istnieje harmonijny związek pomiędzy naszą planetą i ludzkim życiem. Ten wspólny wysiłek sikhów na rzecz środowiska nie tylko przedstawia duchowe fundamenty dla ochrony naszej planety, lecz również pokazuje siłę 25 milionów ludzi współpracujących razem.

Jest to siła sikhów polegająca na pracy z naukowcami, ustawodawcami, biznesmenami , a także na przypominaniu nam o wrodzonej wartości przyrody. Jest to siła starszyzny sikhów, którzy dzielą się wiedzą o długotrwałości ziemskiego ekosystemu przeznaczonego dla pokoleń, a także o młodych ludziach, którzy wybór sprowadzał się do oddawania czci ekosystemowi. Jest to siła gurów sikhów przypominających nam, że prowadznie duchowo szczęśliwego życia oznacza głęboką dbałość o Stworzenie.

Innymi słowy, główny nurt środowiskowego dialogu jest wzmocniony poprzez głosy duchowych tradycji, które nie tylko reprezentują pokaźne populacje, lecz również inspirują nas do głębszej wrażliwości środowiskowej i do działania. Dlatego też ‘Sikh Vatavaran Diwas’, Dzień Środowiska, mówi nie tylko o tym, co dzieje się dzisiaj, ale dotyczy także naszej przyszłości i pokazuje jak żyć z mocą w dzisiejszych czasach, tak żeby inni mogli również żyć tak w przyszłości.

To właśnie w tym dniu, w 545 Nowym Roku Sikhów, EkoSikhowie życzą sobie szczęśliwego Sikh Vatavaran Diwas – Dnia Środowiska. Niech wszyscy pozostaną szczęśliwie uduchowieni i zawsze służą Uniwersalnej, Twórczej Sile, która podtrzymuje ziemię.

Opracowanie: M. Baranowska na podstawie Sikhism’s Ecological Roots: Protecting Mother Earth


You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply